stanowisko międzynarodowej konferencji
nt . "szanse i zagrożenia dla gospodarstw wielkotowarowych w świetle zmian wspólnej polityki rolnej"

W ostatnich latach rolnictwo coraz częściej postrzegane jest jako dział "schyłkowy", a przynajmniej jako dział szybko tracący swoje dotychczasowe ważne miejsce w gospodarce narodowej i podstawowe znaczenie w rozwoju obszarów wiejskich. Nie negując słuszności potrzeby zrównoważonego /wielofunkcyjnego/ rozwoju obszarów wiejskich, na podstawie realnej sytuacji na tych obszarach należy stwierdzić, że najważniejszym działem gospodarki wiejskiej w najbliższych dziesiątkach lat pozostanie rolnictwo, a najważniejszym podmiotem gospodarczym na wsi gospodarstwo rolne. Bez rozwoju rolnictwa, bez restrukturyzacji i modernizacji gospodarstw rolnych rozwój obszarów wiejskich będzie ułomny. Bez rolnictwa wieś zatrze swój charakter gospodarczo-przyrodniczy i kulturowy.

Rolnictwo w coraz większym stopniu staje się rolnictwem wielofunkcyjnym, a więc coraz szerzej wypełniać będzie funkcje pozaprodukcyjne polegające przede wszystkim na zachowaniu w odpowiednim stanie środowiska naturalnego szeroko rozumianego dorobku kulturowego wsi. Realizacja tych funkcji musi być silnie sprzężona z efektywnością w realizacji podstawowej, a więc produkcyjnej funkcji rolnictwa.

Funkcje pozaprodukcyjne nie mogą być realizowane i nie będą realizowane na satysfakcjonującym poziomie przy niskiej dochodowości gospodarstw rolnych.

Funkcje produkcyjne rolnictwa nie mogą i nie powinny być ograniczane. Europa powinna mieć zabezpieczony odpowiedni poziom produkcji własnej żywności. Zywność jest produktem zarówno strategicznym jak i specyficznym i nie można jej porównywać z towarami wytwarzanymi w przemyśle. Produkcja rolna to nie tylko produkcja żywności, ale także odnawialnej energii mającej znaczenie nie tylko ekonomiczno-produkcyjne ale także ekologiczne.

W rolnictwie procesy zachodzą powoli. Gospodarstwa rolne, szczególnie duże muszą planować długoterminowo. Gwałtowne zmiany w polityce rolnej są niebezpieczne. Apelujemy o stabilizację polityki rolnej. Przeciwni jesteśmy wprowadzaniu dalszych niekorzystnych zmian dla rolnictwa.

Duże gospodarstwa rolne we wszystkich krajach wytwarzają przeważającą część produkcji rolnej. Mogą one z powodzeniem zapewnić odpowiednią ilość żywności i wysoką jej jakość. Gospodarstwa te w coraz większym stopniu włączają się w rozwój ekologicznej produkcji rolnej. Jednak gospodarstwa te nie mogą być dyskryminowane zarówno w stosunku do gospodarstw drobnych, jak i konkurencji spoza Unii Europejskiej. Importowane produkty rolne muszą spełniać te same standardy co do jakości jak i wymogów w warunkach produkcji.

Gospodarstwa te mogą także z powodzeniem realizować model wielofunkcyjnego rolnictwa, a także włączyć się w realizację koncepcji wielostronnego rozwoju obszarów wiejskich. Duże gospodarstwa rolne są predysponowane do rozwoju usług i regionalnego przetwórstwa rolno-spożywczego. Jednak nie może to odbywać się w warunkach dyskryminacji tych gospodarstw.

Drastyczne ograniczenie dopłat i wprowadzenie górnych limitów płatności bezpośrednich do gospodarstwa może prowadzić do perturbacji w zaopatrzeniu w żywność, a także może powodować eliminację dużych gospodarstw rolnych z aktywnego udziału w realizacji koncepcji wielofunkcyjnego rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich.

Jesteśmy za dopłatami /bez ustalenia górnych i sztywnych limitów/ do produkcji, o ile mają one spełniać funkcję ekonomiczno-produkcyjną. Jeżeli natomiast w rolnictwie ma być wprowadzony system "wsparcia socjalnego" to opowiadamy się za wprowadzeniem wzrostu płatności bezpośrednich gospodarstwom rolnych w zależności od ilości zatrudnionych w nich pracowników /rodzin/, których jedynym źródłem utrzymania jest praca w rolnictwie bez względu na formę własności, /zarówno właściciele jak i pracownicy najemni/.

W demokratycznych państwach najważniejszym podmiotem jest człowiek i jego rodzina. Równo należy traktować wszystkich, których jedynym źródłem utrzymania /często całej rodziny/ jest praca w rolnictwie, bez względu na to czy jest się właścicielem, czy pracownikiem najemnym. Muszą być formy wsparcia dla gospodarstw towarowych, szczególnie zatrudniających pracowników najemnych.

Jednym z głównych zadań GEOPA na najbliższy okres to monitorowanie sytuacji ekonomiczno-produkcyjnej gospodarstw towarowych i ich włączania w wielostronny rozwój obszarów wiejskich. W tym celu zasadnym jest powołanie specjalnej komisji ekonomiczno-produkcyjnej gospodarstw towarowych.

Uczestnicy Międzynarodowej Konferencji

Warszawa, dnia 19 września 2005 r .